Viết tiếng Việt có gạch nối

Ý-kiến về việc viết tiếng Việt-nam

có gạch nối trong các chữ đa-âm 

Tân Cao

Xin kính chào các quý-vị đã để-tâm đọc bài viết này. Đầu-tiên tôi xin phép được nói rằng bài viết này chỉ là một vài ý-nghĩ thoáng qua mà tôi thấy có một vài điều có thể trình-bày cho người khác nghe, hầu chúng ta biết và hiểu được rằng có một cá-nhân khác đã có một chút vấn-vương về cách diễn-đạt bằng chữ viết trong tiếng mẹ đẻ của chúng ta.

Người viết bài này xin cáo-lỗi vì đã không bỏ ra thời-giờ đáng lẽ cần phải bỏ ra để nghiên-cứu nhiều tài-liệu liên-quan đến đề-tài của bài viết này, vì tôi trộm nghĩ rằng nếu chúng ta xem đây là một vấn-đề nhỏ thì nó sẽ là vấn-đề nhỏ và sẽ có những đáp-ứng có tầm-vóc nhỏ, còn nếu chúng ta xem nặng vấn-đề này, xem nó là việc lớn, thì tự-nhiên là chúng ta sẽ tìm ra được những giải-pháp tương-ứng để góp phần vào sự tiếp-tục của ảnh-hưởng gây ra bởi dư-âm của những ý-kiến ở trong đây. Xin cám-ơn quý-vị độc-giả trước.

Chắc quý-vị cũng đã nhận thấy rằng đoạn-văn trên có những chữ có gạch-nối nối liền hai chữ với nhau, và đây là điều chúng ta không thường thấy trong các bài viết ngày nay, có thể vì lý-do để tiết-kiệm thời-giờ đánh chữ trên các bàn-phím đánh chữ. Điều này là đúng vì chúng ta không phải mất thời-gian để đánh thêm một dấu gạch-nối, và có thể những gạch-nối này khiến bài viết có vẻ “rắc-rối (!)” hơn. Vậy thì có nên dùng gạch-nối trong những từ-ngữ Việt-nam để viết các bài văn hay không, chính là ý-kiến của bài viết này.

Tôi xin mạn-phép được viết lại đoạn-văn trên mà không dùng gạch-nối trong các chữ mà tôi nghĩ là chữ đa-âm, để đoạn-văn trên trở thành đoạn-văn gồm toàn những chữ đơn-âm, tức chữ chỉ cần dùng một mình không cần đi chung với chữ khác như các chữ đa-âm, hầu giúp cho sự trình-bầy ý-kiến của tôi được dễ-dàng hơn.

“Người viết bài này xin cáo lỗi vì đã không bỏ ra thời giờ đáng lẽ cần phải bỏ ra để nghiên cứu nhiều tài liệu liên quan đến đề tài của bài viết này, vì tôi trộm nghĩ rằng nếu chúng ta xem đây là một vấn đề nhỏ thì nó sẽ là vấn đề nhỏ và sẽ có những đáp ứng có tầm vóc nhỏ, còn nếu chúng ta xem nặng vấn đề này, xem nó là việc lớn, thì tự nhiên là chúng ta sẽ tìm ra được những giải pháp tương ứng để góp phần vào sự tiếp tục của ảnh hưởng gây ra bởi dư âm của những ý kiến ở trong đây. Xin cám ơn quý vị độc giả trước.”

 

Xin quý-vị cùng tôi phân-tích nghĩa các chữ trong đoạn văn viết lại, khi các chữ viết đều được hàm-ý là chữ đơn-âm.

Cáo: còn có thể hiểu là con cáo (tiếng Anh: fox) chuyên bắt gà con, và khi đứng chung với chữ lỗi có thể hiểu là con cáo có lỗi (!), và hai chữ này trở nên rất tối-nghĩa! còn chữ cáo-lỗi (chữ đa-âm) có nghĩa duy-nhất là “thông-báo cho người khác biết trước về những sai-lầm có thể có.”

Vấn đề – chữ vấn: một người gốc miền Bắc Việt-nam có thể hiểu là vấn (thuốc lá) (tiếng Anh là roll (a cigarette)); còn chữ đề thì một người gốc miền Nam Việt-nam có thể hiểu là số đề (tiếng Anh là illegal lottery using portion of official winning numbers).

Giải pháp – chữ giải: một người gốc miền Bắc Việt-nam có thể hiểu là giây lưng quần (a belly string of a pair of pants); còn chữ pháp có thể hiểu là những điều được dạy trong đạo như Phật-pháp chẳng hạn.

Trên đây chỉ là vài nhận-xét đơn-sơ của người viết để thấy rằng nếu đánh-đổi một vài giây đồng-hồ tiết-kiệm được khi không viết dấu gạch-nối trong chữ đa-âm để lấy sự rắc-rối, cùng thời-giờ và công-sức để hiểu chính-xác ý-nghĩa của các chữ đa-âm thì đấy là việc, theo thiển-ý của người viết, không có ích-lợi.

Tuy vậy, đây có thể là việc nhỏ, tức chỉ là việc điều-chỉnh tí xíu thói-quen viết chữ tiếng Việt-nam của chúng ta khi chúng ta viết một đoạn-văn nào đó. Còn nếu chúng ta muốn xem đây là vấn-đề lớn thì chắc phải đợi đến khi nào chúng ta có được một Viện Hàn-lâm Việt-nam thì mới mong có được sự thống-nhất về cách viết tiếng Việt-nam trên văn-bản. Trong khi chờ-đợi, chúng ta có nên tập cho chính mình thói-quen mới có thể có ích-lợi hơn trong việc diễn-tả chính-xác những điều chúng ta muốn viết, và xa hơn nữa là có thể đóng-góp vào sự chải-chuốt của văn-chương Việt-nam nói riêng, và văn-hóa Việt-nam nói chung hay chăng? Mong rằng ngày ấy không xa lắm, để tránh sự tranh-cãi dẫn-đến chia-rẽ, vốn là điều đại-kỵ của một cộng-đồng, nhất là cộng-đồng người Việt-nam nhỏ-bé tại hải-ngoại.

Viết bởi Hương Cau Thomas TN Cao ngày 21 tháng 04 năm 2019 tại Gia-nã-đại

Thomas TN Cao

604 619 0019

thomastncao2014@gmail.com